Kool

Op hierdie snikhete dae aan die begin van ‘n nuwe jaar, met al die feesdae se oordadigheid wat meeste van ons saamdra as spekkies om die middellyn, smag ek na vars kos, na groente, vrugte en slaai. Vroegoggend, met die nag se koelte nog nat gedou in die groentetuin is ek bevoorreg om te kan vroetel tussend die groente wat die vakansie oorleef het of nie deur peste opgevreet is nie. Basta oordadige Kerstafels en partytjiekos, ons wil eenvoudig eet asseblief. Alles uit die groentetuin gaan tafel toe. (more…)

Oor Andoelie en Rolpens en Kosvriendskappe

Is daar nog mense wat die outydse worsresepte vir Andoelie en Rolpens ken of maak?
Die twee begrippe word nogal verwarrend gebruik en uit ou Suid-Afrikaanse resepte kan mens aflui dat elke huisvrou haar eie weergawe gehad het vir die lekkerny. Sommige van die resepte is vir ‘n gestopte vetderm van ‘n skaap of vark, en ander kere is dui dit weer op ‘n resep vir ‘n gestopte pens – met beide benamings “andoelie” of “vetderm” oor-en-weer tussen die verskillende weergawes ingespan. ‘n Vetderm is gewoonlik met speserye, vet en vleis, veral varkvleis gestop en dan gerook. Vir die gestopte pens weergawe is die skoongemaakte pens in netjiese repe of kleiner blokkies gesny en dan óf gestop met blokkies afvalvleis en spek, óf met repe maer vleis en spek, óf maalvleis. Daarna is die pens toegewerk met gare, terwyl dit gedruk is om ‘n wors-vorm te behou en dan is dit gekook of gepekel, gepers en soms gerook. Die wors was gepekel of gerook sodat dit langer bewaar kon word.
Beide weergawes van die resep is horingoud, variasies is opgeteken deur die Romeine en onder andere in Middeleeuse Arabiese en Middeleeuse Hollandse resepte. (more…)

Soet sop

Hier in Franschhoek het ons hoogsomer ‘n oorvloed van vars vrugte asof die Kaap nog Hollands is. In die tyd van die VOC het die eerste vryboere wat hulle in Stellenbosch, die Paarl en Drakenstein gevestig het en veral Huguenote aan wie in Olifantshoek (later Franschhoek herdoop) grond toegeken is, op groot skaal vrugtebome aangeplant.  Natuurlik het die vrugte so in ons tradisionele resepte beland en ook gedroogde vrugte, konfyt, konserf, mebos en ander metodes om vrugte buite seisoen te bewaar. (more…)

Ou Kaapse Brandewyn Poeding

“O brandewyn laat my staan” is die deuntjie in my kop, wanneer ek die kabinet oopmaak om ‘n knerts brandewyn te skink vir Ou Kaapse brandewyn poeding. Vandag maak ek Ou Kaapse brandewyn poeding vir ‘n spesiale oorsese maat, wat jare laas ’n kuier in ons land gemaak het. Die verleidelike poeding-kombinasie van dadels met ‘n stroopsoet brandewynsous in die Ou Kaapse brandewyn poeding is onweerstaanbaar en deel van baie kos herhinneringe.  Die naam het altyd ‘n rapsie misterie vir my ingehou, want waar sou die brandewyn poeding in die Ou Kaap ontstaan het? Was daar ‘n oorskot brandewyn en wie sou die skepper van die gewilde resep wees? Hoekom word dit soms ook genoem  brandewyn poeding, “tipsy tert” of “brandewyn tert”, terwyl dit eintlik nie ‘n tert is nie? (more…)

Suurribbetjie

Ek bedank nooit ‘n blinkvet ribbetjie nie, veral nie skaaprib oor die kole gebraai en as ek hom met beentjie en al met die hand mag eet nie. Pas tuis van‘n heerlike Desember vakansie by die see, is dit waarvoor ek vandag lus is – seker oor ek ‘n skaaprib met Desember vakansies assosieer. My ma, ‘n baie netjiese huisvrou en goed georganiseer, het altyd sekuur van ‘n “strandlysie” af haar inpakkery vir Desember vakansie gedoen. ‘n Soutribbetjie is vooraf gemaak, goed ingesmeer met koljander, salpeter en peper  en in die safe laat winddroog raak. Die rib is saam met die 2 groot blou kostrommels, biltongslopie en koekieblikke Desember saam seetoe. (more…)