APPLOUS VIR “KOMBUIS”

Die Kokkedoorstel se kombuis is pragtig ingerig en ingeklee om  herinneringe aan Ouma se kombuis te wek. Oo, en dan is daar die spens.  Die spens met rakke en rakke vol heerlikhede, is ‘n wonderwêreld op sy eie.  Gewoonlik is daar mandjies wat oorloop van kraakvars groente, vrugte en kruie, baie van die produkte is uit plaaslike inwoners se groentetuine en vrugteboorde geoes. Spesery-geure heet jou  welkom as  jy in die spens instap, ‘n koesterende kaneel geur vat jou aan die hand, sluier oor die spesery-reuke van borrie, koemein en gemmer, ‘n bollingtjie warm koljander warrel agterna en peper en rissie waai koebaai  met ‘n nies as jy verbystap. Die somer se oes lê plomp in blink glaspotte, ry op ry van ingelegde vrugte, konfyte, stroop, heuning en piekels.  Al die bekende staatmakers, meel, suiker, botter en rysmiddels staan gesellig op die rakke tussen spesiale produkte, met sorg bymekaar gemaak vir die Kokkedore sodat elkeen sy hart kan uitkook.

Voor elke kooksessie kry die Kokkedore kans om die keurigste items uit die spens te kies. Daarna begin die kokery in alle erns, met die horlosie wat tiek, vlinders in die maag oor watter span vandag die Kokkedoor kombuis gaan verlaat.  Al ooit gewonder wie is die “kombuis” na wie die Kokkedore roep tydens die kooksessies? Wie is die geheimsinnige “kombuis” waarna soms benoud geroep word, maar wat niemand ooit op kamera sien nie?

Met ‘n produksie soos Kokkedoor is daar twee kombuise. Daar is die voorste kombuis wat op kamera gewys word en waar die Kokkedore kook. Dan is daar die agterste kombuis, waar voorbereidings vir demonstrasies gedoen word, waar resepte getoets en ontwikkel word en waarvandaan die “kombuis” ondersteuning kan verleen aan die Kokkedore.  Indien die […]

MIDDERNAGFEES

Die laaste episode van Kyknet Kokkedoor 2 eindig op ‘n hoogtepunt met ‘n geheimsinnige middernagfees.

As die klok twaalfuur slaan…

Ons het almal grootgeword met die sprokie van Aspoestertjie wat in ‘n beeldskone prinses verander is deur ‘n goeie fee, maar toe die klok twaalfuur slaan verdwyn die sprokie en is aspoestertjie terug in haar nederige klere en armoedige omstandighede.

Wie sou met die idee van ‘n middernagfees begin het en wie het nie ‘n herinnering aan ‘n middernagfees nie, of dit nou effens stuitig, romanties of giggellende tienerpret was?  As ‘n koshuiskind was Donderdagaande vir ons sinoniem met middernagfees. Of ons nou beplan het om ‘n waatlemoen in die bad te gaan sny, (ja in die bad, want dan mors die taai waatlemoensap nie die hele kamer vol nie) en of ons net malvalekkers oor ‘n kers gebraai het, dalk skelm uitgeglip het om te gaan swem, 12 uur, middernag was altyd die magiese uur. Dit was die uur waarom ons alles beplan het.  En moenie dink die dorpskinders het  uitgemis nie -daarvoor het ons pajamapartytjies en video-aande gereel. Ag toe nou, moet nou nie maak of jy nie meer weet wat ‘n video is nie.

Middernagfees hou belofte van iets geheimsinnig in. ‘n Geheime gebeurtenis waarvan nie almal weet nie. Wêreldberoemde chefs eet stilletjies gourmet oorskiet uit die yskas, vertel graag hoe hulle skelm sardientjies uit ‘n blik of  styselrige kaastoebroodjies in die middel van die nag eet.

Dit is die uur van misterie en opwinding, die uur wat ‘n nuwe dag aankondig en enige iets kan gebeur. In die onlangse gewilde fantasieverhaal The Night Circus (Erin Morgenstern) word ‘n verhaal vertel van ‘n Viktoriaanse sirkus wat van sononder tot sonop op sprokiesagtige wyse net verrys, iewers, […]

LOURENSFORD RAAISEL-ETE

Die Raaisel-etes was eenvoudig een van die lekkerste projekte wat ek  in ‘n lang tyd aangepak het. Ons het gekook in Prins Albert, Langebaan, Bloemfontein en verlede Donderdag in Somerset-Wes. Elke keer voel dit soos ‘n bymekaarkoms van ou vriende wat saamkom om te kook, vriendskappe en stories te deel terwyl die stoom uit die kospotte trek. Dit is opwindend om te hoor wie het wat gedoen, wie het ‘n nuwe werk, of nuwe projek aangepak.

In Bloemfontein twee weke gelede het ons in Kokkedoor Chris Greeff se hartland gekook, in ‘n ysige koue Bloemfontein. Die koue het nie die Bloemfonteiners in die minste geskeel nie en hulle het met warm glimlagte en gul harte die Kokkedoor ete bygewoon, maar veral ter ondersteuning van hulle eie Bloemfonteinse Kokkedoor Chris.  Chris is (so half geheimsinnig) vol planne vir die toekoms en die vriendelike mense van sy tuisdorp gaan nog baie sien en proe van die baie talentvolle chef.  Hopelik kan ons binnekort sy kreatiewe nuwe planne bekend maak.

Verlede week se voorlaaste ete op Somerset-Wes was in die hartland van Chris se spanmaat Marius Uys. Die twee gaan eerskomende Donderdagaand in die eindrondte as span te staan kom teen Johnny en Elsa, maar nooit sou jy dit kon dink as jy die Kokkedore nou so lekker sien saam kook nie.  Ons was ‘n wonderlike groepie Kokkedore bymekaar die aand. Beate  het die lang pad van Barrydale aangepak om saam te kook, Hestelle het afgevat by haar werk in Stellenbosch, talentvolle Josia wat ontsettende mooi foto’s neem as hy nie kook nie was daar en Jay het die boerdery afgegee in bekwame hande en met sy vrou die Karoo pad gevat uit Jansenville om te kom help. Ook  Johnny  (sonder sy borspeld die keer) en […]

HISTORIESE ETE OP PRINS ALBERT MET PRESIDENT PRETORIUS

Hierdie voorlaaste episode van Kokkedoor 2 was besonder lekker om aan te werk.  Die tema van die episode is ‘n historiese ete. Die hele storie agter die historiese feesmaal, die nostalgiese gedagte daaraan dat regte mense meer as ‘n eeu vantevore die ete beleef het en die opwinding daarvan om dit weer voor te sit, was een groot fees. Die episode was weereens ‘n bevestiging van die gulhartigheid waarmee die Prins Albert inwoners die Kokkedore ontvang het in hulle boesem.  Die episode sou nie moontlik gewees het sonder Lydia Barrella van die Fransie Pienaar Museum se bydrae nie.  ( Lees meer oor Lydia op Kyknet Kokkedoor blad ).

Die storie waarop Episode 12 van Kokkedoor 2 baseer is, is gelukkig vir ons, opgeteken in ‘n  Hollandse boek. Die boek  “Zonnig Afrika” deur die Hollandse susters S. H. Junius en Daysie E. A. Junius (Haarlem De Erven F Bohn 1892) is uitgegee na hulle toer deur Suid-Afrika in 1862. Toevallig was hulle tydens die president se besoek ook in Prins Albert en die boekie oor hulle besoek en wedervaringe is 30 jaar later in druk uitgegee.

Deur my vry vertaal uit Hollands lui die vertelling: “ President Pretorius was opreis van die Vrystaat na die Kaapkolonie en sou op die terugreis by familie in Prins Albert tuisgaan.  Op die tydstip was daar ook heelwat Hollanders en ‘n paar Engelse amptenare wat met groot verwagting uitgesien het na die besoek op die andersins stil en afgeleë dorp.  Na breedvoerige gesprek is die volgende program voorgestel. Veertig ruiters sou die President met ‘n erewag in die dorp verwelkom. Daarna sal ‘n ete met ‘n bal volg en hy sou by die magistraat tuisgaan, met dieselfde erewag van veertig ruiters wat hom weer die […]

Ernest Hemingway, Coco Chanel en skemeronthale

Wat het Ernest Hemingway en Coco Channel in gemeen? Ernest Hemingway het die gewildheid van skemerkelkies ‘n groot hupstoot gegee en Coco Channel het sjiek en elegant haar fyn voetspore agter gelaat.  Kos en modegiere loop hand aan hand. Met die draai van die vorige eeu het mode ikone soos Coco Channel ons geleer dat minder eintlik meer is. Haar kenmerkende klassieke swart pakkies en ‘n string pêrels word tot vandag stylvol gedra. Oordadige kantrokke en  kreunende Viktoriaanse namiddagtee tafels, formele deftige etes met ryk kos en meervoudige gange was oppad uit, skemerkelkies en vingerhappies oppad in.

Skemeronthale was minder formeel, gewoonlik vroegaand gehou, tipies vir 2 uur lank bv. 5-7nm of 6-8nm. In plaas van aansit aan ‘n formele tafel,  het gaste gesellig begin rondstaan met ‘n drankie in die hand en fyn vingerhappies.  In ‘n tydperk toe dit onaanvaarbaar vir vroue was om ‘n kroeg te besoek, was skemerkelkies gepas geag vir ‘n dame. In die ooreenstemmende tydperk het geblikte produkte geweldig opgang gemaak, en bestanddele soos olywe en gerookte oesters het die perfekte oplossing gebied om vinnig ‘n smaaklike happie saam te flans.  Om skemerkelkies te geniet – ‘n vinnige kuiertjie en drankie by vriende, vóor jy uitgaan vir aandete was ‘n nuwe modegier  wat sy kop begin uitsteek het.  Die onthaalwyse het boonop gou gewild geword vir mense in die sakewêreld  waar gaste vrylik met mekaar kon gesels en netwerk. Die etiket rondom skemerkelkies het voorgeskryf dat dames skemerkelk rokke dra – wat ons vandag vertolk as ‘n knielengte rok, maar aanvanklik was dit ook mouloos.

Weereens het slim drankhandelsmerk vervaardigers resepte boekies gepubliseer oor vingerhappies, natuurlik om die verkope van hulle drank daarmee saam ‘n hupstoot te gee.

Ernest Hemingway  se bekendste […]

Die storie van my ma se Post Toastietert

Post Toastietert is my gunsteling yskastert. Tussen die lae bekende smake van ontbytpap, kaneel, nartjieskil, romerige eiervla en bollings plomp skuimpie bo-op vind ek die koestering van huiskos, skuil belofte aan kuiers saam met niggies, nefies en vriende, vrolike tye. Die tert begin met ‘n kors wat goed vasgedruk word onder in ‘n tertbak. Die kors bestaan uit Post Toasties, fyn gerol, met gesmelte botter, en kaneelsuiker gemeng. Terwyl die kors rus om lekker stewig sy lê te kry onder in die tertbak begin maak jy ‘n bakkersvla (en sit jy die oond aan sodat hy solank goed warm word om die skuimpie netnou te bak).   Volroom melk, vryloop eiergele, suiker ’n lekker grypie mielieblom geroer op die stoof tot ‘n gladde pasta verdik vinnig tot ‘n kastrol vol goudgeel heerlikheid. As jy iewers ‘n stukkie gedroogde nartjieskil het, sit dit in die melk vir ekstra weelderigheid.  Die bakkersvla word bo-op die tertkors geskep om te stol. Nou begin klop jy  eierwitte vir die boonste laag, verkieslik met ‘n elektriese klitser.  Klop tot die skuimbollings begin staan en voeg dan suinig-suinig ‘n paar korrels suiker by. Die skuimpie moet lig en oordadig wees, maar nie soet nie, want dit kontrasteer die verskillende grade van soet in die lae. Klop tot die skuimpie goed droog geklop is, smeer dit bo-op die vla-laag en bak in die warm oond tot die meringue net deurgebak is en die tert effens verbruin is bo-op.

Hierdie week op  Kokkedoor het ek my ma se Post Toastietert demonstreer en soos dit mos maar gaan met huiskos is daar altyd ‘n storie en baie herinneringe agter die gereg.

My ma Hester het as jong bruid nie juis vreeslik belangstelling getoon in kosmaak nie en gelukkig vir haar het Ouma Marthina ook op die […]

LANGEBAAN RAAISEL-ETE, weer ‘n feesmaal

Mense vra my hoekom nou juis ‘n “raaisel-ete”?  Die antwoord is eenvoudig, omdat ons ‘n klomp raaisels oplos, en die afwagting wat die oplos daarvan skep is opwindend en pret. Deur ‘n realiteitsreeks soos Kokkedoor leer kykers die deelnemers ken, raak kykers emosioneel betrokke by die lief en leed van deelnemers, maar dit is nie moontlik om alles deur die kamera lens na die kykers te bring nie.  Met die Kokkedoor Raaisel-etes bring ons die deelnemers na die kykers en los ons die raaisels op wat die kykers graag wou weet wat agter die skerms gebeur het, kan hulle self die vrae aan die deelnemers vra.

Dit is vir my werklik lekker om betrokke te wees by die Raaisel-etes en saam met die Kokkedore te werk. Tydens die verfilming van die reeks is ek as ‘n beoordelaar ver verwyder van die Kokkedore, maar nou leer ek hulle goed ken, word wonderlike vriendskappe gesmee.  Dit is vir my veral lekker om te sien hoe die span mekaar ondersteun, sonder onderonsies en ego’s. Tydens die verfilming van die reeks was hulle in kompetisie met mekaar, maar nou is hulle ‘n hegte span. Almal werk eenvoudig saam en as ‘n probleem opduik, werk die hele span saam om dit vinnig op te los.

Dit is vir my net so lekker om te sien hoe die gemeenskap en vriende rondom die Kokkedore hulle ondersteun.  Die tweede Raaisel-ete het op Donderdag 5 Junie in Langebaan plaasgevind  by Lekka by die see restaurant,  die eetplek van Kokkedoor Leroux van Vuuren en sy vennoot Hannetjie. Leroux se hele gesin, sy pragtige kinders en vrou Estelle kloek rondom Leroux, en hy om hulle, ‘n gesin wat alles saam doen. Maar die persoon vir wie Leroux sy […]

ROLPENS

Rolpens is ‘n tradisionele afvalgereg wat gemaak word van stroke pensvel wat in ‘n langwerpige worsvorm gewerk word met ‘n naald en gare en dan gestop word met ’n growwe tekstuur vulsel. Sommige weergawes van die resep is ook net stroke pensvel wat rondom ‘n ander vleis gerol word.  Die vulsel vir rolpens kan ‘n kombinasie van enige van die volgende bestandele wees – skaapvleis, beesvleis, varkvleis,  gerookte of gepekelde vark, vet, tong, selfs graan bv hawermout, speserye en kruie.  Ek het reeds in ‘n vorige artikel breedvoerig geskryf oor andoelie en rolpens ( Kos se storie ) en soos belowe gee ek vandag ‘n resep vir rolpens. (die resep gee nie presiese hoeveelhede nie, want geen twee pense is ewe groot nie, jy moet maar werk op gevoel)

SKAAP ROLPENS MET HAM, KERRIESOUS

Genoeg vir 6 persone

Sny ‘n groot skaappens in netjiese reghoeke, min of meer so groot soos ‘n handpalm. Sny ‘n stafie spek (ek gebruik  ontbeen en gerookte varklies) so dik soos jou wysvinger vir elke lappie skaappens wat jy kon uitsny. Sit nou die stafie spek in die middel van die skaappens en rol dit styf op, bind goed vas met katoentou. Sit al die rolletjies skaappens op die bodem van ‘n swaarboomkastrol, geur met sout, ‘n paar peperkorrels, ‘n skoongemaakte wortel in growwe stukke gekap, 2 lourierblare, grepie foelie of neutmuskaat en 3 korrels wonderpeper. Bedek met water en laat dit stadig stowe vir 3 tot 4 ure, tot die skaappens sag is. Voeg water by gedurende die kooktyd indien nodig.

Maak intussen ‘n  kerriesous met:

Olie om te soteer (of botter)

1            ui, fyn gekap

2E           kerriepoeier

1t            mosterdsaad

2              peule kardammom, fyn gemaak

3              knoffelhuisies, fyn gekap

1t            vars gemmer, fyn gekap

1              seldery stingel, skoongemaak en fyn gekap

1              wortel, skoongemaak en fyn gekap

1              chilli (opsioneel)

1E           appelkooskonfyt

Sout en […]

WENKE VIR SPITBRAAI

Min menses al seker vir my glo as ek sê dat ek al ‘n hele paar skape gespit het in my lewe, selfs een maal ‘n varkie. Ek is mos ‘n plaaskind van ‘n skaapplaas en daarom kán ek vleisbraai, en toe die dag aanbreek dat ek ‘n spitbraai moes voorsit het ek net besluit ek kan iets op ‘n spit braai as dit nodig is (dit was noodsaaklik in ‘n vorige lewe as spysenier). Maar dit was laaaank terug en ek sal nou mooi moet dink voor ek weer ‘n skapie op die spit sit. Buitendien, waar gaan ek vandag weer 5 ure kry om die spit al in die rondte te draai vra ek jou – waar het ek ooit die tyd vandaan gekry om dit te doen wonder ek?

Met die eerste Kokkedoor Raaisel-ete het Faan de Wit van Prins Albert met sy liewe hart ingewillig om vir ons klomp Kokkedore gratis en verniet sy tyd op te offer en ‘n die Karoo lammers op die spit te behartig.  Ons is geborg deur Karoo lam met vleis van top gehalte en vir die van julle wat nog nie die storie ken nie – Karoo lam is ‘n geregistreede handelsmerk wat ‘n geografiese plek van oorsprong aandui en produsente wat die waarmerk dra moet aan streng vereistes voldoen. Verbruikers word selfs voorsien van ‘n kode op elke pakkie vleis wat aandui waar presies die vleis vandaan kom – as jy na die webtuiste karoomeatoforigin.com gaan en die besonderse kode van jou vleis intik, sien jy alle besonderhede oor die produsent. (Ja, gaan loer gerus, ons lammers het van Jannie Steenkamp se plaas gekom, sy produsente kode – 2012/73/02)  Dit moes ‘n kombinasie van […]

PRINS ALBERT RAAISEL-ETE

Die eerste Raaisel-ete (Donderdagaand 22 Mei) op Prins Albert was ‘n feestelike geleentheid.  Dit is deur 120 gaste bygewoon en mense het van so ver as Riversdal, Kaapstad, George en Oudtshoorn gekom om die aand met die Kokkedore te deel. Kokkedore Jay, Orscilla, Alet, Marius, Leroux en Johnny het saam met my die kos voorberei op die plaas Drie Riviere, wat ook dieselfde venue was waar die Spitbraai episode verfilm is.  Stringe liggies en vlae is gehys, strooibale gepak en toe die Kaapse Affodille Dames Boereorkes die eerste note gee is die dansvloer met meel bestrooi sodat die gaste kon skoffel.

Met aankoms het het almal ‘n olyf-en-ryskluitjie happie saam met heerlike Du Toitskloof vonkelwyn geniet. Gaste het aangesit vir ‘n Karoo lam spitbraai met slaaie en daarna is die Kokkedoor deelnemers voorgestel met humor en staaltjies van wat agter die skerms gebeur het.  ‘n Hele paar raaisels is terselfdetyd opgelos. Raaisels soos “wat gebeur regtig in die dagboek sessies”, “hoekom het Orscilla ‘n traan gestort” en “wie het vir Jay elke oggend stilleer en selfs ‘n scrub gegee” ? was van die lekker raaisels wat gevra en beantwoord is.  Na al die heerlike raaisels het almal reggeskuif om die week se episode van Kokkedoor te kyk en die aand is afgesluit met nagereg en ‘n paar danspassies saam met die Kaapse Affodille.

Die Raaisel-etes sou nie kon plaasvind sonder die ondersteuning van Kyknet en die borge nie. Aan al die borge wil die Kokkedore ‘n opregte dankie sê.  Aan Du Toitskloof Wyn wat almal se glasies vol geskink het met heerlike wyn, Drie Riviere vir die venue, Madré Rossouw vir die wonderlike akkomodasie by Uitkyk Lodge, Die Kaapse Affodille vir musiek, Faan de Wit Grondverskuiwingsdienste wat die […]